Ernstige burenoverlast

Door: Emiel F.A.J. Stöpler – 14 maart 2018

Inleiding

Als je in de stad in een flat of appartement gaat wonen, is het altijd maar weer afwachten wie je buren zijn. Soms kun je het treffen en krijg je zelfs een goede band met ze, maar als het tegenzit kun je echt in de problemen raken.

Overheid, van kastje naar de muurZo gebeurde het dat ik tussen eind 2014 en voorjaar 2016 zware overlast ervoer in mijn sociale huurwoning in Zwolle, met ingrijpende stressklachten tot gevolg. Tijdens deze periode van overlast kwam ik tot de ontdekking dat verhuizen moeilijker zou zijn dan vroeger: dingen als de urgentieregeling voor een woning en de verhuisvergoeding, waar ik in 2003 gebruik van kon maken, waren erg ingeperkt of afgeschaft. Vanwege de woningnood is het moeilijk nieuwe betaalbare woonruimte te vinden als je een laag inkomen hebt, maar ik heb het uiteindelijk kunnen oplossen door van Zwolle naar Wijhe te verhuizen.

Het verhaal in het kort

Jarenlang heb ik met veel plezier in mijn appartement gewoond: een sociale huurwoning met tuin, in woonblokken van zes woningen aan de rand van Zwolle. Toen ik er net in was getrokken, merkten mijn ouders nog op hoe mooi het appartement was. En alles ging goed, tot er een nieuwe bovenbuurman kwam. Ik weet nog dat ik op een dag, vermoedelijk in 2011, een jongen bij de ingang van het appartementencomplex zag staan en dacht: o jee, ik hoop niet dat die hier komt wonen. Hij had een mager, bleek gezicht en droeg een morsig baseballpetje. Hij stond daar met een vrouw, wellicht zijn moeder of een hulpverlener, vermoedelijk te wachten op een medewerker van de woningbouwvereniging deltaWonen.

Maar hij kwam er wél wonen. Boven mij nog wel. De eerste jaren leek het goed te gaan en ik dacht opgelucht dat mijn zorgen ongegrond waren geweest. Wel had de bovenbuurman enkele malen loeihard de radio aan staan. Ik sprak er over met een andere bewoner van het gebouw en we besloten het af te wachten. Gelukkig stopte het na een keer of zes. Ernstiger was dat hij veel heftige ruzies had met S., een andere bewoner van ons appartementencomplex. Wat er precies is gebeurd weet ik niet, maar na vele buurtbemiddelingssessies tussen de beide bewoners, bedreigingen tegen S. en klachten van hem tegen mijn bovenbuurman, werd op een nacht de ruit van de voordeur van S. ingeslagen. Die is daarna hals over kop verhuisd. Persoonlijk had ik echter van dit alles tot op dat moment niet veel hinder ondervonden.

Vlak nadat S. weg was gegaan hoorde ik evenwel, op vrijdag 13 februari 2015, een enorm luid gehamer van boven komen. Toen ik verhaal ging halen bleek de bovenbuurman sinds kort in zijn appartement als hobby oud ijzer te slopen. En nee, hij wilde daar niet mee ophouden. Ik ben zelf muzikant, speel akoestisch gitaar en componeer muziek. Daarbij ben ik erg gevoelig voor prikkels en word ik behandeld voor een psychotische kwetsbaarheid en een angststoornis. Het appartement waar ik woonde was juist zo fijn voor mij, omdat het in een rustige, groene buurt lag. Ik had mijn vrijwilligerswerk bij een provinciaal historisch archief en daarnaast muziekopdrachten waar ik thuis aan werkte. Ik had voor die tijd meermalen aan de buurman gevraagd of hij last had van mijn muziek, en hij had steeds aangegeven dat dat niet zo was. Maar nu vond hij dat, omdat ik muziek maakte, hij dus ook wel zíjn hobby, oud ijzer slopen, mocht uitoefenen.

Rond diezelfde tijd ontdekte ik dat de bovenbuurman de uitwerpselen van zijn hond, een soort bastaard-Siberische Husky die hij sinds enkele maanden had, van zijn balkon in mijn tuin gooide. Toen ik hem daar voorzichtig op aansprak, zei hij dat hij dacht dat het wel zou vergaan. Hij leek oprecht verbaasd toen ik aangaf dat zoiets voor mij grote overlast gaf. Simpel gezegd: mijn tuin lag vol met hondenstront.

Van de ene op de andere dag was mijn appartement, dat altijd zo rustig, veilig en vertrouwd leek, totaal geen fijne woonplek meer. De troep die in mijn tuin belandde werd alleen maar meer (elektronicaonderdelen, lege petflessen, uitwerpselen, een gebruikt condoom, etc.), en het gehamer kon op elk willekeurig moment van de dag beginnen, zonder dat er iets tegen te doen was. Ik werd een keertje openlijk boos na het getimmer, hopende dat dat zou helpen, maar die actie gooide alleen maar olie op het vuur. De volgende dag lag er nog veel meer troep in mijn tuin, waarvan de buurman ontkende dat hij het erin had gegooid. Grote stress en overspannenheid waren het gevolg.
Ik had het vermoeden dat de buurman zich niet verbaal kon uiten, en zich daarom uitte door troep in mijn tuin te gooien als hem iets dwarszat. Soortgelijk gedrag was me ook opgevallen bij de toestand tussen hem en de andere buurman S.

Uiteraard diende ik klacht na klacht in bij de woningbouwvereniging deltaWonen en ik hield een dossier bij, maar de overlast hield aan. De sfeer in het woonblok werd grimmig. Op een avond was ik thuis aan het werk toen ik hoorde dat er wat tegen het huis werd gegooid. Het bleek te gaan om eieren en een maatbeker met ketchup. Er gebeurde al langere tijd van dat soort ongein in de buurt – het is nooit opgehelderd wie de dader was. Ik vermoed dat de buurman dacht dat ik dat had gedaan, want nadat de eieren waren gegooid, begon hij met een stok vanaf zijn balkon op mijn ramen te slaan en gooide even later een oude televisie (met glazen beeldbuis) vanaf zijn balkon met veel lawaai op het tuinmeubilair op mijn terras.

Ernstige burenoverlast

Foto: Er werd op een avond door iemand met ketchup en eieren gegooid, waarop de
bovenbuurman een grijze televisie met glazen beeldbuis naar beneden op mijn terras gooide.

Ik belde de politie, die de ravage zag en vervolgens bij de bovenbuurman langsging. Deze gaf aan dat “hij in een vlaag van verstandsverbijstering” de tv had gegooid, wat bij mij alleen maar meer vraagtekens opriep. De volgende dag belde ik deltaWonen en diende weer een klacht in.

Buurtbemiddeling

Er volgde buurtbemiddeling op advies van deltaWonen. Bij het gesprek waren twee bemiddelaars van Traves Welzijn aanwezig, de buurman, zijn begeleider en ikzelf. De bovenbuurman heeft volgens zijn begeleider ADHD, autisme en een angststoornis. De begeleider is – voor zover ik kan nagaan – geen medewerker van de geestelijke gezondheidszorg, maar iemand die hem helpt met dingen als dagbesteding en het nakomen van afspraken en dergelijke. Voor zover ik kon zien, kwam hij enkele malen per week bij de bovenbuurman op bezoek. De inhoud van het gesprek laat ik achterwege (privacy), maar het buurtbemiddelingsgesprek is op een redelijk positieve toon afgesloten. Helaas ging de overlast al vrij snel daarna gewoon door.

Toen ik er met de woningbouw niet uitkwam, werd ik thuis zo overspannen dat ik mijn intrek nam in een vakantiehuisje. Ik zat daardoor met dubbele huur, want ik kon mijn appartement niet zomaar opzeggen. Dat is eigenlijk niet te betalen met mijn inkomen – ik heb een Wajong-uitkering. Na twee maanden volle huur mocht ik gelukkig tegen onkosten in het vakantiehuisje blijven.

Advocaat

Ik schakelde een advocaat in, die zag dat ik inmiddels een behoorlijk dossier met bewijslast had opgebouwd. Hij stuurde een brief naar deltaWonen en vroeg hun, de bovenbuurman uit zijn huis te zetten of anders mij een verhuisvergoeding te geven. Toen deltaWonen na deze brief eindelijk een onderzoek instelde, gaf de bovenbuurman inderdaad toe dat hij de overlast deels had veroorzaakt. Maar hij verzon daarbij opnieuw een heel verhaal, dat inhield dat hij overlast had van mij. Dit werd wederom voor waar aangenomen door deltaWonen – zonder hoor en wederhoor – terwijl het simpelweg onmogelijk was: ik zat al enkele maanden in het vakantiehuisje.
Conclusie: de woningbouwvereniging zei dat, doordat er volgens hen over en weer sprake van overlast was, er een onderling conflict was tussen mij en mijn bovenbuurman. De woningbouw kon daar niks aan doen en stelde wederom buurtbemiddeling voor. DeltaWonen zou de bovenbuurman niet uit huis zetten en wilde geen verhuisvergoeding geven.

Ik was hierna gespannen en kon vaak moeilijk slapen. Ik moest een enorm appèl doen op mijn eigen behandelaars. Op een gegeven moment kwamen er twee keer per week hulpverleners bij mij op bezoek in het vakantiehuisje, vanwege de stress die ik ervoer. Nadat ik de advocaat had ingeschakeld, had ik enkele malen hartkloppingen, waarvoor ik bij de huisarts ben geweest. (Diep vanbinnen was ik ook zelf niet helemaal gelukkig met het idee dat de enige oplossing van de advocaat was om de bovenbuurman door deltaWonen uit huis te laten zetten. Dat deed de zaak geen goed.)

In mijn appartement hing ik een camera op, die vanuit mijn gang de portiek direct voor mijn voordeur in de gaten hield. Daarmee verminderde de overlast gelukkig wel, zoals het bekladden van mijn voordeur met pindasaus, wat eerder wel voorkwam. Camera’s ophangen in de tuin werd voor mij te ingewikkeld en dat kon ik bovendien niet betalen.
Om in Zwolle een nieuwe sociale huurwoning te vinden heeft men volgens de woningbouwverenigingen ongeveer vierenhalf jaar inschrijfduur nodig. (In de praktijk is dat vaak langer: https://www.zwollenu.nl/onderzoek-naar-wachttijden-sociale-huurwoning/) Met de drie jaar inschrijfduur die ik op dat moment had, kwam ik bij lange na niet in aanmerking voor een sociale huurwoning in Zwolle. Ik kon in Kampen, zo’n tien kilometer van Zwolle, een soortgelijk appartement krijgen als ik in Zwolle had, maar had ik dat genomen, dan was mijn inschrijfduur uiteraard vervallen, en ik vond het risico te groot ook daar weer in een soortgelijke situatie te belanden.

Vervanging urgentieregeling

Er worden, ter vervanging van de vroegere urgentieregeling, in Zwolle ook sociale huurwoningen “verloot”: iedereen die in Zwolle woont en snel iets nodig heeft, kan daarop reageren, en één van de geïnteresseerden krijgt de woning dan toegewezen. Vaak reageren er meer dan honderd mensen per verloting. Daar komt nog bij dat ik een paar van deze woningen bekeken heb, en het zijn vaak sombere woningen, waar ik me in veel gevallen ook niet veilig zou voelen. Er leek me een groot risico aanwezig dat ik op die manier van de regen in de drup zou belanden.

Ik had me uiteindelijk ingeschreven bij woningbouwverenigingen in gemeentes rondom Zwolle, en tot mijn opluchting vond ik, toen ik zes maanden in het vakantiehuisje zat, een woning in Wijhe. Ik had hierbij ook een beetje geluk: ik stond namelijk nog maar driekwart jaar ingeschreven bij Salland Wonen en kreeg uiteindelijk een woning aangeboden waar ik, zo bleek later, als vierde op de lijst stond.

De verhuizing

Toen de verhuizing eindelijk was aangebroken, kon ik hem echter op geen enkele wijze bekostigen. Vanwege mijn lage inkomen kon ik niks lenen bij de reguliere bank. Mijn vader wilde me ook niet helpen, maar ik kon wel een zogenaamde sociale lening aanvragen bij het BAD, het Budget Adviesbureau Deventer. Echter, ik moest eerst ingeschreven staan in de gemeente waar ik naartoe ging (Olst-Wijhe) voor ik de aanvraag kon indienen, terwijl ik de lening juist nodig had om te verhuizen.

Ik durfde een dergelijk groot bedrag, dat nu eenmaal nodig is voor een verhuizing, ook niet goed aan mijn vrienden te vragen. Als je leent bij een instantie staat er een zekere druk achter de aflossing, maar ik vond het risico te groot dat het te moeilijk zou worden met mijn inkomen om mijn vrienden daadwerkelijk terug te betalen.

Op dat moment, tijdens de verhuizing in april 2016, overleed mijn stiefvader plotseling, wat aanleiding gaf tot een hele reeks bizarre en stressvolle familieverwikkelingen. Met de verhuizing, de geldnood, de familieomstandigheden en de langdurige stress van de overlast, raakte ik zo zwaar overspannen dat ik helemaal niks meer kon. Ik lag in het vakantiehuisje alleen nog maar wezenloos op bed en praatte, at en dronk helemaal niet meer. Uit deze periode ben ik ook een stuk simpelweg kwijt.

Een van mijn beste vrienden, die met zijn gezin vlak naast het vakantiehuisje woont waar ik verbleef, schakelde de huisarts in, en ik werd voor twee maanden opgenomen in een psychiatrische kliniek in Zwolle. Daar knapte ik gelukkig op. Terwijl ik daar zat kon ik de verhuizing regelen en, nu ik op mijn nieuwe adres in Wijhe ingeschreven stond, vervolgens de lening aanvragen bij het BAD. (Ik zou daarbij willen opmerken dat deze zogenaamde “sociale” lening, speciaal voor minima, in elk geval in 2016 wel een torenhoge rente had van 12.5%.)

Nadat ik verhuisd was en ontslagen uit de kliniek, diende ik nog een klacht in bij de klachtenadviescommissie van de drie Zwolse woningbouwverenigingen. Ik probeerde in een 25 pagina’s tellend verslag, voorzien van foto’s en uitvoerig bewijsmateriaal, uit te leggen dat er geen conflict was tussen mij en mijn voormalige bovenbuurman, maar dat het simpelweg een kwestie van eenzijdige overlast was. Echter, zonder duidelijke bewijzen nam de klachtenadviescommissie de conclusie van de woningbouw over het vermeende conflict over.

In het uiteindelijke rapport van de klachtenadviescommissie werden mijn klachten niet ontvankelijk verklaard, omdat ik reeds was verhuisd en de klachten niet meer actueel waren. Een verzoek om verhuisvergoeding werd niet gehonoreerd. Het enige lichtpuntje was dat de klachtenadviescommissie in het rapport vermeldde dat er door deltaWonen wel een erg groot beroep op de assertiviteit en het doorzettingsvermogen van mij en mijn bovenbuurman werd gedaan. Het was volgens hen de vraag of we daar, gezien onze kwetsbaarheden, toe in staat waren. (Ik vond het overigens opmerkelijk dat de klachtenadviescommissie claimde onpartijdig te zijn, maar dat het gesprek plaatshad in het hoofdgebouw van deltaWonen.)

Tot slot

In sommige gevallen is burenoverlast op te lossen en ik las ook in verschillende rapporten dat buurtbemiddeling in veel gevallen helpt. Maar als het niet helpt, dan zit je met een groot probleem. De woningbouwvereniging had ook aangegeven dat als buurtbemiddeling niet helpt, ze feitelijk met de rug tegen de muur staan. In het verleden had ik in dit geval via mijn behandelaar urgentie kunnen krijgen bij de woningbouwvereniging en een nieuwe woning kunnen uitzoeken, maar tijden waren veranderd. Er was een crisis geweest en er is te weinig bij gebouwd, waardoor er enorme krapte is ontstaan bij de sociale huurwoningen. Het leek wel alsof alle betrokken instanties, (wijk)politie, maatschappelijk werk, advocaten, de woningbouwvereniging, behandelaars, etc. allemaal vanaf hun eigen eilandje werken en niemand het overzicht heeft. En door bezuinigingen zijn veel sociale voorzieningen geschrapt, dus urgentie aanvragen en een verhuizing vergoed krijgen zit er niet meer in.

Het leek me dat deze kwestie jarenlang had kunnen doorslepen en gelukkig lukte het een andere woning te vinden. Ik denk ook echt niet dat er een andere oplossing was geweest. Als door een wonder, vond ik een woning op het platteland, iets waar ik altijd al van droomde.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *