The railway man - book, movie

Bij toeval zag ik laatst de oorlogsfilm The Railway Man (2013) op RTL8. Ik herkende de acteurs en dacht dat het interessant zou zijn, maar het geweld en de martelingen die de hoofdpersoon moest doorstaan in een Japans oorlogskamp stonden me nogal tegen. Naarmate de film echter vorderde, raakte ik meer en meer gefascineerd. De hoofdpersoon, Eric Lomax, doorstond ongelooflijk moeilijke omstandigheden, maar raakte daarbij getraumatiseerd. Dit maakte het voor hem bijna onmogelijk om naar de maatschappij terug te keren nadat de oorlog voorbij was.

Toen hij ouder was, wilde Eric Lomax in de film wraak nemen op de Japanners die hem zo hadden doen laten lijden. Door een reeks toevalligheden vond hij de Japanse vertaler die aanwezig was tijdens zijn martelingen in het kamp. Deze man kwelde hem nog steeds in z’n nachtmerries. Om een lang verhaal kort te maken: Lomax reisde af naar Azië en confronteerde de Japanse vertaler met zijn woede in enkele erg sterke scènes. Maar de film krijgt een opmerkelijke wending als, in plaats van hem te vermoorden, Eric Lomax de Japanner uiteindelijk vergeeft. Ik raakte hier nogal door geëmotioneerd en geef eerlijk toe dat ik hier wat tranen bij moest wegpinken.

Na de film, kocht ik de autobiografie van Eric Lomax, want ik wilde meer weten over dit opmerkelijke verhaal. Met name wilde ik weten hoe de Britse soldaat uit de Tweede Wereldoorlog zijn onderdrukkers kon vergeven. In het boek wordt duidelijk dat de martelingen die Lomax moest doorstaan, waren geworteld in angst. Lomax en zijn medekrijgsgevangenen was het gelukt om in het geheim een zeer primitieve radio te bouwen en op die manier informatie krijgen over de voortgang van de oorlog via de BBC. Toen dat werd ontdekt, waren de Japanse kampwachters overtuigd dat Lomax een spion was en als er een opstand zou komen, dan zouden de Japanners in de minderheid zijn.

Een ander interessant gegeven uit het boek, is dat de Japanse vertaler zelf ook erg leed onder de martelingen die hij had gezien bij Lomax. Ook hij had nachtmerries. Na de oorlog keerde hij zich openlijk tegen militairisme en deed er alles aan om met zijn verleden in het reine te komen.

Het boek beschrijft hoe Lomax naar Azië afreisde en de Japanse vertaler ontmoette, Takashi Nagase. Het feit dat Nagase diepe berouw toonde voor zijn gedrag tijdens de oorlog was doorslaggevend voor Lomax om hem te kunnen vergeven. Maar het verhaal van Nagase en Lomax is niet gangbaar. Zoals Lomax het verwoord in een interview in 1995: “Normaliter is de houding van krijgsgevangenen, voor zover je het kunt samenvatten: ‘Niet vergeten, niet vergeven.’”

Uit het boek werd duidelijk dat het proces van vergeven Lomax jaren heeft gekost, maar dat beide mannen daar uiteindelijk baat bij hadden. Het was voor hen beide een zeer ingrijpende gebeurtenis, maar vervolgens werden de nachtmerries bij Lomax minder frequent. Sterker nog, Lomax en Nagase konden het tamelijk goed met elkaar vinden toen ze elkaar 50 jaar later in 1993 ontmoetten.

Wellicht schuilt er in dit verhaal een wijze les voor iedereen. Op z’n minst is de enorme moed van deze twee mannen inspirerend.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *