, ,

Een belangrijke les om te leren componeren.

Mijn eerste “echte” compositie, “Luminescence”.

Waarom ging ik componeren?

Ik begon met componeren toen ik ongeveer achttien jaar oud was. Op dat moment kreeg ik net mijn eerste lessen op klassiek gitaar, nadat eerdere pogingen op de blokfluit, de trommel en de klarinet niet bijster succesvol waren geweest. Ik maakte tegen mijn verwachtingen in ongekend snelle vorderingen op klassiek gitaar. Maar toen ik begon, had ik een praktische reden om muziek te schrijven. Ik was namelijk geïnspireerd door gitaristen als Michael Hedges en Alex de Grassi, alleen waren die stukken van hen veel te moeilijk voor mij als beginner. Dus ik schreef mijn eigen muziek die daarop leek, maar eenvoudig te spelen was.

Schrijven, schrijven, schrijven…

Het duurde ongeveer drie jaar voordat ik het componeren onder de knie begon te krijgen. Ik had een bron van inspiratie in mezelf aangeboord en was erg productief.

In het begin was de verhouding geslaagde stukken versus de minder geslaagde stukken niet zo geweldig. Toch had ik het idee dat ik iets zeer wezenlijks op het spoor was. En er waren ook een aantal mensen, zoals de gitarist Andrew York die ik sprak tijdens een cursus in Cambridge nadat ik hem wat eerste werkjes had voorgespeeld, die me aanmoedigden om vooral door te gaan met schrijven.

In die beginperiode merkte een gitaardocent op dat hij mooie akkoorden en mooie melodieën hoorde in mijn muziek, maar dat het nog geen structuur had. Inderdaad worstelde ik met de vorm en de ontwikkeling van composities. Wat hierbij enorm hielp waren de theorielessen van mijn docent, meneer Piet Groenendijk, aan het Rotterdams conservatorium. Daar leerde ik onder andere over muzikale structuur, akkoordverbindingen, een stukje muziekgeschiedenis en contrapunt. Samengevat was zijn belangrijkste les dat er in principe drie structurele elementen waren in de muziek: herhaling, variatie en contrast. Volgens die logica is muziek opgebouwd uit elementen die (letterlijk) worden herhaald, elementen die worden gevarieerd, of waar contrasterende elementen tegenover worden geplaatst. Dhr. Groenendijk moedigde ons conservatorium studenten op alle manieren aan om zelf te componeren. Dat stimuleerde mijn toch al grote enthousiasme. En zelf componeren is inderdaad de beste manier om echt over muziek te leren, is mijn ervaring.

Vergeet alles wat je geleerd hebt

Maar ondanks alle kennis die men opdoet, toch denk ik dat de belangrijkste les bij het componeren is dat je alles moet vergeten wat je hebt geleerd zodra je een noot op papier zet. Ik denk dat iedereen begint met het imiteren van muziek die hij of zij mooi vindt en theoretische kennis kan een enorme steun zijn, maar muziek schrijven is een intuïtief proces. Het komt van plekken waar nauwelijks of geen gedachten zijn. Dat is mijn ervaring tenminste. Ik zou het componeren dan ook willen omschrijven als een hele aangename “staat van zijn”.

De eerste geslaagde compositie

Op mijn 21ste schreef ik mijn eerste volwaardige compositie genaamd Luminescence, die later ook is gepubliceerd bij een gerenommeerde uitgever. Dat was zo’n drieënhalf jaar na mijn eerste gitaarles. Eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat veel andere muziek die ik schreef in die beginperiode niet allemaal even goed was, ook na mijn 21ste. Het duurde nog vele jaren van experimenteren en eindeloos schrijven voordat ik het gevoel had dat de meeste van mijn stukken van goed niveau waren.

Dankbaar

Samengevat ben ik erg blij en dankbaar dat ik de mogelijkheid en de ruimte heb gehad om te leren componeren en dat er een aantal docenten zijn geweest die me daarbij enorm hebben gesteund en geholpen. Het is niet zo vanzelfsprekend dat iemand zijn kunstzinnige kant ontwikkelt. Ik spreek uit ervaring dat het vaak niet wordt aangemoedigd (bijvoorbeeld omdat het geen financiële zekerheid geeft), maar men vergeet daarbij de andere waarden van muziek te benoemen die niet in geld zijn uit te drukken. Zoals je creatief verhouden tot de wereld om je heen, sociale contacten en even al je dagelijkse beslommeringen vergeten, om er een paar te noemen.

Kunst kan inspireren en met muziek kan een componist de wereld een stukje mooier maken voor zijn luisteraars. Het is niet altijd makkelijk om componist te willen zijn, maar de reeds genoemde “aangename staat van zijn” tijdens het componeren en de reacties van het publiek maken het schrijven van muziek zeer de moeite waard.